Candlesticks lezen, hoe lees je een grafiek?
Candlesticks lezen doe je per candle. Elke candle laat zien wat de prijs in één periode deed, bijvoorbeeld een uur of een dag. Het dikke deel heet de body en loopt van de open tot de close. De dunne lijntjes erboven en eronder, de wieken, tonen de high en de low. Een groene candle sloot hoger dan hij opende, een rode lager. Daarna kijk je wat ze samen doen.
Een grafiek lezen voelt voor de meeste mensen alsof je naar een kaart kijkt in een taal die je niet spreekt. Je ziet lijntjes en candles, maar je hebt geen idee wat je ermee moet doen. Terwijl elke chart een verhaal vertelt dat je wil omzetten in acties.
Hieronder leg ik eerst de basis van candlesticks lezen uit. Daarna laat ik zien hoe ik zelf een chart lees. Ik ben ruim 7 jaar fulltime trader en heb meer dan 1.000 traders begeleid. Ook met wat ervaring heb je hier wat aan, want de meeste mensen kijken naar mijn mening verkeerd naar een grafiek.
Liever kijken? Dit artikel komt uit deze video.
Wat is een candlestick?
Een candlestick, of kortweg candle, laat zien wat de prijs in één vaste periode deed. Je hoort ook wel kaars of Japanse candlestick. Op de daily staat elke candle voor een dag, op de 1 uur voor een uur.
Een candlestick grafiek is een rij van die candles naast elkaar. Van links naar rechts loopt de tijd, van onder naar boven de prijs. In elke candle zitten vier prijzen. Waar de prijs begon, waar hij eindigde en het hoogste en laagste punt daartussen. Een lijngrafiek laat alleen het eindpunt zien. Een candle laat ook zien wat er onderweg gebeurde.
Hoe lees je een candlestick?
Een candle bestaat uit twee delen, de body en de wiek.
| Prijs | Wat het is |
|---|---|
| Open | De prijs aan het begin van de periode |
| Close | De prijs aan het eind van de periode |
| High | Het hoogste punt, de top van de bovenste wiek |
| Low | Het laagste punt, de onderkant van de onderste wiek |
De body is het dikke deel en loopt van de open tot de close. Een lange body betekent dat de prijs in die periode een flink stuk is bewogen. Bij een korte body liggen de open en de close dicht bij elkaar.
Wat is de wiek of lont?
De wiek is het dunne lijntje boven en onder de body. Je hoort ook lont, schaduw of wick. Een wiek laat zien waar de prijs wel is geweest, maar niet is gebleven. Bij een lange onderste wiek is de prijs flink gezakt en daarna weer omhoog gekomen.
Ik kijk naar wieken vooral met liquiditeit in mijn achterhoofd. Een wiek die net onder een vorige low prikt en terugkomt, heeft daar vaak de stoplosses van andere traders opgepakt.
Wat betekenen groene en rode candles?
De kleur vertelt welke kant de prijs op ging in die periode.
- Groen. De close ligt hoger dan de open. De prijs is gestegen.
- Rood. De close ligt lager dan de open. De prijs is gedaald.
In TradingView kan je de kleuren zelf instellen. Een stijgende candle heet ook wel bullish, een dalende bearish. Let wel op. Een groene candle zegt alleen dat de prijs in die periode steeg, niet wat hij daarna doet.
Wat is een doji candlestick?
Bij een doji liggen de open en de close bijna op dezelfde prijs. De body is een dun streepje met wieken erboven en eronder. Veel mensen zien het als twijfel in de markt. Op zichzelf zegt een doji weinig. Het gaat erom waar hij op de grafiek staat.
Candlesticks lezen op de juiste timeframe
Een timeframe is de periode die één candle laat zien. Hoe lager de timeframe, hoe meer kleine bewegingen je ziet.
Hier gaat het bij de meeste mensen mis. Ze kijken alleen naar de 5 of 15 minuten. Daar zien ze dat de prijs net liquiditeit heeft opgepakt en denken ze dat hij alleen nog omhoog kan. Lokaal kan dat kloppen. Maar op het grotere plaatje zoekt de prijs misschien juist liquiditeit lager op de grafiek. Als de bias op de higher timeframe het er niet mee eens is, gebeurt er niks.
Daarom begin ik altijd bovenaan. Op de monthly, weekly en daily bepaal ik mijn bias, de richting die ik verwacht. Daarna ga ik naar de 4 uur en de 1 uur. Pas als ik die allemaal combineer, heb ik mijn volledige bias.
| Timeframe | Eén candle is | Waar ik hem voor gebruik |
|---|---|---|
| Monthly | 1 maand | Bias op de higher timeframe |
| Weekly | 1 week | Bias op de higher timeframe |
| Daily | 1 dag | Bias op de higher timeframe |
| 4 uur | 4 uur | Volledige bias maken |
| 1 uur | 1 uur | Volledige bias maken |
Ze hoeven het niet altijd met elkaar eens te zijn. Zie het voorbeeld verderop.
Wil je zien hoe ik dit in mijn strategie gebruik? In mijn gratis community leg ik mijn volledige strategie uit, stap voor stap.
Join de gratis community →Hoe lees je een grafiek met technische analyse?
Als je losse candles kan lezen, kijk je wat ze samen doen. Dat heet technische analyse. Je leest uit de grafiek in welke fase de markt zit en waar de prijs waarschijnlijk naartoe wil. Bij fundamentele analyse kijk je juist naar nieuws en economische cijfers.
Ik kijk zelf vooral naar drie dingen. Marktstructuur, liquiditeit en balance levels. Of het nou een crypto grafiek, forex of futures is, het lezen werkt hetzelfde.
Wat is een trend op de grafiek?
Een trend is de richting waarin de prijs beweegt. Die bepaal je met marktstructuur. Je kijkt naar de toppen en bodems die de candles samen maken, de highs en de lows.
- Uptrend. Higher highs en higher lows. Hier wil je eventueel kopen.
- Consolidatie. De prijs gaat niet echt omhoog en niet echt omlaag. Je wacht tot hij aan een kant uitbreekt.
- Downtrend. Lower highs en lower lows.
Breekt de prijs in een uptrend boven de vorige high, dan heb je een break of structure. De trend loopt door. Breekt hij onder de vorige higher low, dan heb je een break of market structure en kan je een trendkanteling verwachten. Alle details lees je in marktstructuur bij traden.
Wat is support en resistance?
Support is een niveau waar de prijs eerder stopte met dalen. Resistance is een niveau waar hij eerder werd teruggeduwd. Je ziet ze vaak als de markt consolideert tussen een bovenkant en een onderkant.
Traders die daarop letten, verwachten een uitbraak of dat de prijs netjes afketst. In de praktijk haalt de prijs heel vaak eerst alle orders aan de ene kant weg en pakt hij daarna de andere kant. Boven en onder zo'n range liggen namelijk een hoop stoplosses.
Waarom wordt je stoploss net geraakt?
Liquiditeit vergelijk ik met benzine. Wil je met de auto van Amsterdam naar Den Haag, dan heb je benzine nodig. Om een mooie beweging te maken, heeft de prijs liquiditeit nodig. Die zit in de orders en stoplosses van andere traders.
Neem een break of structure in een uptrend. De meeste mensen gaan long en zetten hun stoploss onder de laatste low. Ik zie daar een stuk liquiditeit en verwacht dat de prijs die stoplosses eerst ophaalt. Gebeurt dat, dan zien anderen een break of market structure. Ze gaan short met hun stoploss boven de laatste high. Ook dat wordt weer liquiditeit.
Is je stoploss wel eens net geraakt, waarna de prijs alsnog jouw kant op ging? Dan was je onderdeel van de liquiditeit. Vraag jezelf bij elke grafiek af waar de meeste mensen kapot gaan. Meer hierover lees je in liquiditeit bij traden.
Het gat tussen drie candles, het balance level
Naast liquiditeit kijk ik naar balance levels. Een balance level is een gat tussen drie candles. Misschien ken je het als fair value gap. Maakt candle 2 een impulsieve beweging, dan raken de wieken van candle 1 en candle 3 elkaar niet. Dat gat is je balance level.
Zo'n gat werkt als een magneet. In een uptrend wil ik zien dat de prijs terugkomt in het gat en daarna verder omhoog gaat. Hij kan het gat net raken, voor de helft vullen, helemaal vullen of nog wat verder doorzakken.
De beschermde zone
De candle die het gat heeft veroorzaakt, is mijn beschermde zone. Daar zet ik mijn stoploss altijd onder. Mijn take profit zet ik bij de vorige high, waar de volgende liquiditeit ligt. Je stoploss is zo wat groter en je reward wat kleiner. Maar je winrate gaat flink omhoog en het geeft veel rust.
Samen noem ik dit PML. P van protected, de beschermde zone. M van magneet, het balance level. L van liquiditeit. De ideale trade heeft ze alle drie. De prijs pakt liquiditeit op, test tegelijk een balance level en mijn stoploss staat onder de candle die het gat veroorzaakte.
Zo lees ik zelf een chart
Als ik een grafiek open, werk ik altijd in dezelfde volgorde.
- Bias op de higher timeframeMonthly, weekly en daily. Welke kant wil de prijs op?
- 4 uur en 1 uurDaarmee maak ik mijn bias compleet.
- MarktstructuurUptrend, downtrend of consolidatie?
- LiquiditeitWaar is hij opgepakt en waar ligt het volgende stuk?
- Balance level en beschermde zoneTest de prijs een gat? Dan stoploss onder de candle die het gat veroorzaakte.
Een voorbeeld uit de video
In de video laat ik een live trade zien op EUR/USD, een long richting een stuk liquiditeit erboven. De monthly vond ik minder mooi. Op de weekly testte de prijs keurig een gat. Daaronder lag nog een gat waar de prijs liquiditeit had opgepakt. Onder de candle die dat gat veroorzaakte staat mijn stoploss. Op de 4 uur werd ook een balance level getest, met veel liquiditeit erboven.
Ik keek ook naar de DXY, de dollarindex. Daarin weegt de euro het zwaarst, voor ongeveer 57%. Daardoor bewegen ze meestal tegengesteld. Op de DXY zag ik een getest gat en een stuk liquiditeit, dus ik verwachtte dat de dollar zou zakken en EUR/USD zou stijgen.
Waarom geen krappere stoploss? De prijs kan eerst nog liquiditeit pakken voordat hij de run maakt. Ik wil mijn stoploss op een logisch level. Toen ik de video opnam, liep de trade nog.
Dit voorbeeld laat zien hoe ik een grafiek lees. Het is geen advies en geen belofte. Ook met deze aanpak heb je verliezende trades, en verlies hoort bij traden.
Veelgemaakte fouten bij het lezen van een grafiek
- Alleen naar de 5 of 15 minuten kijken. Begin op de monthly, weekly en daily.
- Elke break een break of structure noemen. Vaak is het liquiditeit die wordt opgepakt.
- Je stoploss zetten waar iedereen hem zet. Net onder de laatste low ligt de liquiditeit.
- Conclusies trekken uit één candle. Een groene candle of een doji zegt weinig zonder de rest van de grafiek.
Het is geen ingewikkelde manier van kijken. Maar je moet het wel heel vaak zelf op de grafiek doen.
Veelgestelde vragen
Wat is een candlestick?
Een candlestick is een candle in een grafiek die laat zien wat de prijs in één periode deed, met de open, de close, de high en de low. Op de daily staat elke candle voor een dag.
Hoe lees je candlesticks?
De body loopt van de open tot de close, de wieken laten de high en de low zien. Groen betekent dat de prijs in die periode steeg, rood dat hij daalde.
Wat is een doji candlestick?
Een doji is een candle waarbij de open en de close bijna gelijk zijn. De body is een dun streepje, met wieken erboven en eronder.
Welke timeframe moet je gebruiken om een grafiek te lezen?
Begin op de higher timeframe. Kijk eerst naar de monthly, weekly en daily voor de bias en daarna naar de 4 uur en de 1 uur. Alleen naar de 5 of 15 minuten kijken is een fout die veel mensen maken.
Wat is een trend?
Een trend is de richting waarin de prijs beweegt. Bij higher highs en higher lows zit je in een uptrend, bij lower highs en lower lows in een downtrend. Gaat de prijs niet echt omhoog of omlaag, dan consolideert de markt.
Wat is support en resistance?
Support is een niveau waar de prijs eerder omhoog ging, resistance een niveau waar hij werd teruggeduwd. Eromheen liggen vaak veel stoplosses, en daar pakt de prijs graag liquiditeit op.
Lees je crypto grafieken op dezelfde manier?
Ja. Een candle van Bitcoin werkt precies hetzelfde als een candle van een valutapaar. Het verschil is dat crypto altijd open is, dus je hebt ook in het weekend candles.